Letsel en gezondheid
Aansprakelijkheid
Aansprakelijkheid volgens het woordenboek is vervolgbaarheid wegens veroorzaakte schade. Maar om iemand te kunnen vervolgen en een passende schadevergoeding te eisen moet er uiteraard wel een partij zijn waarbij u verhaal kunt halen. Deze partij wordt de aansprakelijke derde genoemd. Maar die is niet altijd aan te wijzen. Soms is er sprake van een ongelukkige samenloop van omstandigheden en is er niemand die u van verwijtbaar handelen kunt betichten. Ook komt het voor dat iemand zodanig zelf schuldig is aan het gebeuren dat de verwijtbaarheid van de tegenpartij daarbij in het niet valt. Denkt u hierbij bijvoorbeeld aan rijden onder invloed. In dit soort gevallen heeft u weliswaar schade geleden, maar door de omstandigheden komt deze soms niet of maar gedeeltelijk voor schadevergoeding in aanmerking.
Of de aansprakelijkheid wel of niet door de rechter wordt erkend is van invloed op de vergoeding van de kosten van juridische bijstand.
De aansprakelijke partij dient de (redelijke) kosten te vergoeden van juridische bijstand die het slachtoffer heeft moeten maken bij het vaststellen van de aansprakelijkheid en de geleden schade (nu en in de toekomst).
Voor een advocaat is het belangrijk om te weten hoe streng de normen zijn die door de rechter worden gehanteerd. Want daarmee hangt de bewijslast samen. Gelukkig is het in Nederland vaak zo dat men in de rechtszaal het slachtoffer regelmatig tegemoet komt.
Om het begrip aansprakelijkheid verder te kunnen uitdiepen om de aansprakelijke derde te kunnen aanwijzen maken we een onderverdeling naar de verschillende letselschadesituaties:
In beginsel leidt elke overtreding van de verkeerswetgeving tot aansprakelijkheid. Bent u het slachtoffer van de verkeersfout van een ander dan dient u dit aan te geven (in juridisch taalgebruik: te stellen) en zonodig te bewijzen. Een aanrijdingsformulier alleen is niet voldoende. Als u ook een politierapport kunt overleggen is dat beter om de bewijslast bij de veroorzaker van het ongeluk te kunnen leggen. Er wordt altijd gekeken naar de over en weer gemaakte verkeersovertredingen.
Een voetganger of fietser wordt gezien als een zwakkere verkeersdeelnemer ten opzichte van gemotoriseerd verkeer en geniet binnen de wet een bijzondere bescherming. In de regel moet de gemotoriseerde verkeersdeelnemer de letselschade van voetganger of fietser vergoeden: 100% als de voetganger/fietser jonger is dan 14 jaar en minimaal 50% wanneer deze ouder is dan 14 jaar.
bedrijfsongevallen en beroepsziekten
Ook als u slachtoffer bent van een bedrijfsongeval of als u een beroepsziekte heeft opgelopen tijdens zijn werk geniet u bijzondere wettelijke bescherming.
Als slachtoffer (en werknemer) dient u precies aan te geven – en bij tegenspraak van de werkgever zelfs te bewijzen – dat u tijdens de uitoefening van zijn werkzaamheden schade heeft geleden. De rechter wil antwoord op de volgende vragen: wanneer is dit gebeurd, hoe is het gebeurd en/of aan welke schadelijke stoffen bent u blootgesteld?
De werkgever zal moeten bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan dan wel dat er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid bij de werknemer. Gezien de zeer strenge normen van de Arbowet wordt in het algemeen al gauw aangenomen dat de werkgever aansprakelijk is. Voor de advocaat biedt het proces-verbaal van de arbeidsinspectie vaak voldoende informatie om in te schatten of een civielrechtelijke procedure kans van slagen heeft.
Een medische kunstfout is een fout tegen de regels van de geneeskunst. Als u het slachtoffer bent van een medische kunstfout bent u, helaas, nauwelijks beschermd. Ook al zou je kunnen spreken over een medisch ongeval, dan nog moet er toch sprake zijn van duidelijke verwijtbaarheid van de verantwoordelijke arts. De bewijslast ligt in beginsel bij het slachtoffer.
Voorafgaand aan een medische behandeling heeft de arts wel een zware informatieverplichting welke moet leiden tot het zogenoemde informed consent. Dit is de verkregen toestemming van een patiënt voor een medische behandeling, nadat door de arts daarover op begrijpelijke wijze zo volledig mogelijke informatie is gegeven. Ook na de behandeling dient de patiënt van de arts voldoende informatie te krijgen. Met behulp van het patiëntendossier kan het slachtoffer van een medische kunstfout voldoende argumenten verzamelen om aan de bewijslast te voldoen, c.q. om te laten keren.
Pas wanneer aangetoond kan worden dat de arts de behandeling niet conform de zorgvuldigheid van een redelijk handelend en redelijk bekwaam vakpersoon heeft uitgevoerd, is de arts aansprakelijk voor de geleden schade. Het woordje redelijk is hier natuurlijk voor meerdere uitleg vatbaar.
Gezien de aard van de situatie gelden bij sport en spel minder zorgvuldige normen dan buiten het sportveld. Gevaarlijke gedragingen kunnen tot op zekere hoogte van elkaar verwacht worden. Bij het bekijken van een voetbalwedstrijd wordt direct duidelijk wat hier is bedoeld. Toch zijn ook hier grenzen. Vaste regels zijn hiervoor moeilijk te geven. De rechter zal het al dan niet toekennen van aansprakelijkheid voor het ontstaan van letsel per geval en per situatie anders beoordelen.
Bij mishandeling is het meestal zo dat de dader wettelijk gezien hetzij een overtreding dan wel een misdrijf heeft gepleegd. In beide gevallen is de dader civielrechtelijk aansprakelijk. De dader krijgt wel de mogelijkheid om aan te tonen dat er sprake was van overmacht of dat het slachtoffer zelf schuld droeg.
Bent u slachtoffer van mishandeling en is er sprake van letselschade dan zijn er verschillende mogelijkheden om de schade te verhalen: voegen in een strafprocedure of een civielrechtelijke procedure beginnen dan wel genoegen nemen met een (gedeeltelijke) vergoeding van het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Om het een en ander goed te kunnen beoordelen is het proces-verbaal heel belangrijk. Voordat er een goed advies kan worden uitgebracht zal de letselschadeadvocaat dit document als eerste opvragen.